Php & Resources

Her geçen gün internet hayatımızın ve işimizin ayrılmaz bir parçası olmaya devam ederken; web siteleri de basit ve statik olmaktan çıkıp içerik yönünden zengin, dinamik, data içeren ve işleyen, komplike uygulamalar olma yönünde hızla değişmekte ve gelişmektedir. Dinamik script teknolojileri içeren birkaç değişik teknoloji -örneğin ASP ve Perl- bu konuda uygulamalar geliştirmek için bizlere yardımcı olmaktadır.

Uygulama Tasarımı Nedir?

Tek bir ASP sayfasını tasarlamak çok önemli değildir. Ancak onlarca – hatta yüzlerce – karmaşık ASP sayfası tasarlamak, dizayn etmek elbette bir maharet isteyecektir. Bu şekilde fazla sayıda sayfadan oluşan siteler tamamen ölçeklenebilir olmalıdır. Bu yüzden bizler ASP kodlarımızı oluşturmaya başlamadan önce bir adım geriye gitmeli ve uygulamamızın tasarımını, mantığını ve akış diyagramını gözden geçirmeliyiz. Eğer kodlarımızı oluşturmadan önce böyle bir faaliyette bulunmadıysak öncelikle bu aşamaların gereğini yerine getirmeliyiz, aksi takdirde gereksiz zaman kayıplarını göze almalıyız.Aslında uygulamayı tasarlamak, mantığını ve akış diyagramını oluşturmak uzun zaman alan ve kodları yazmaktan daha zor bir iştir.

Uygulama geliştirme basamakları :

· Dizayn
· Kodlama
· Test etme
· Dağıtımın gerçekleştirilmesi olarak adlandırılabilir.

Genelde dizayn aşamasına, programın ilk kodlamasının yapılmasından daha fazla zaman ayrılması gerekmektedir. Çünkü ancak düzgün bir tasarım ile program stabil olabilecektir. Elbette dizayn aşamasının bitirilmesi ile uygulama geliştirme bitmeyecektir. Hâlâ önümüzde geçilmesi gereken zorlu aşamalar bulunmaktadır.

Klasik program geliştirme anlayışı içerisinde, yukarıdaki akış takip edilir. Geliştiriciler kodları yazmaya başlamadan önce uygulamanın tasarımı ile ciddi vakitler harcamaktadırlar. Örneğin büyük yazılım şirketleri, kodları yazacak olan programcılar tek bir satır bile yazmadan önce detaylı planlar oluştururlar (Belki ülkemiz için çok geçerli olmayabilir ama…).

Web için Dizayn

Webin gelişmesi ile birlikte, programın tasarım aşamasında genellikle sitenin estetiği ön plana çıkmıştır. Web’in ilk günlerinde büyük çoğunlukla siteler statik, kullanışsız ve tasarımlarıyla cezbedici olmuştur. Web olgunlaştıkça daha dinamik, kullanışlı ve en önemlisi tasarım aşamasına gerekli zaman ayrılmış siteler yaygınlaşmaya başlamıştır, çünkü kullanıcı (ziyaretçi) artık görsellikle beraber içerikle ve sitenin kullanışlı olması ile de ilgilenmektedir.Dizayn aşamasında sitenin görünüşü ve HTML kısımları yanında programlama yönü çok fazla vakit alamamaktadır. Elbetteki HTML dizaynın önemsiz olduğu söylenemez. Kullanıcılar (ziyaretçiler) HTML olarak sitenin dizaynından etkilenmektedirler. Görsel tasarımı kötü yapılmış bir sitede dolaşmak sıkıcı olacak ve kullanımı zorlaşacaktır. Böyle olunca ilk ziyaretten sonra aynı kişi bir daha uğramayacak ve belki bir süre sonra site ziyaretçisiz kaldığı için kapanma noktasına gelecektir.

Programlama (script) tasarımı, programcılar için direkt önemli olmakla birlikte kullanıcılar (ziyaretçiler) için o kadar önemli değildir. Örneğin sizin ASP ile oluşturduğunuz siteniz güçlü, kolay değiştirilebilir ve güncellenebilir kodlar(scriptler) içeriyor ise programcılarınız yeni özellikler eklemek için kodlama kısmına çok fazla zaman harcamayacaklardır. Ziyaretçileriniz de dolaylı olarak bundan faydalanacaklardır. Programcılarınız hızlı ve daha az hata içeren (çünkü fazla kod yazmaları gerekmeyecektir) kodlar yazdıkları için ziyaretçilerinizde sürekli güncel, zengin içerikle karşılaşabileceklerdir. Ayrıca iyi tasarlanmış scriptler, daha az bakım gerektirecek ve çalışan kodlar üzerine yeni özellikler ilave etmek gayet kolay olacaktır.

ıyi bir ASP tasarımı planlama, dökümantasyon, yukarıda bahsettiğimiz uygulama geliştirme aşamaları ve sabır gerektirmektedir. Ayrıntılı bir ASP sayfası oluşturmaya başlamadan önce bu siteyi tamamlamak için nasıl bir scripte ihtiyacınız olduğunu düşünmelisiniz: Sitedeki diğer ASP sayfaları ile benzer özellikler taşımalı mıdır? Daha önce oluşturduğunuz projedekiler ile benzer fonksiyonellikte bir sayfa oluşturabilir misiniz? Oluşturacağınız sayfayı bir sonraki projenizde kolaylıkla yeniden kullanabilir misiniz?

ASP Dizaynında Yapılabilecek Hatalar

Görülen odur ki, çoğu programcı programlama(script) tasarımı kısmına çok fazla zaman ayırmamaktadır. Böylece web sitesinin güzel görünmesi ve görevlerini bitirmek için nelere ihtiyaçları olduğunu bilmeden scriptlerini yazmaya başlamaktadırlar. Böylece iyi çalışmayan ve gereksiz hatalar veren scriptler elde etmektedirler.Eğer ASP scriptleri yazmaya başlamadan önce tasarıma yeterli zaman ayrılmaz ise maalesef benzer kodlar için tekrar vakit ayırmak ve düşünmek gerekmektedir. Ancak daha önceden böyle işler için zaman ayrıldığı takdirde benzer scriptler yazılırken ne yapılacağı, hangi problemler ile karşılaşılacağı bilindiği için daha az vakit harcanacaktır.

Akıllıca tasarlanmış ASP scriptleri sadece geçerli olan projemizde kullanılmayacak, belki ileride yapacağımız işlerde de bizlere fayda sağlayabilecektir. Bir kez sağlam, esnek ve düzgün bir kod yazarak bunu ileriki projelerimizde birkaç ufak değişiklik ile çok rahat kullanma şansı elde edebiliriz.

Hızla ve acele ile gelişigüzel yazılmış kodlar bir zaman sonra tekrar geriye dönüp üzerinde inceleme yapmayı gerektirebilmektedir