Php & Resources

ASP bildiğiniz gibi temelde VBScript’i kullanır ve VBScriptte geçen tüm fonksiyonlar,Operatörler,Metodlar ve diğer işlemler aynı şekilde ASP içinde geçerlidir.
Burada aklınıza “O zaman neden VBScript kullanmıyoruzda ASP kullanıyoruz ?” diye bir soru gelebilir. Bunu ASP ile VBScript farkları olarak şöyle açıklayabiliriz.

• ASP Server tabanlı bir script dilidir ve Webserver olmadan çalışmaz. VBScript ise normal HTML sayfalarında da kullanılabilir.
• ASP hem VBScript in getirdiği özellikleri kullanabilir hem de objelerle ilişkilidir. VBScript ise ASP kadar obje yönelimli değildir.
• ASP nin tabanında yapı objeleri ( Built-In Objects ) vardır fakat VBScriptte bu şekilde objeler yoktur.
• ASP , VBScript ‘ e göre veritabanları ile daha kolay anlaşabilir ve daha çarpıcı işlemler yapabilir.
• ASP de yazdığınız kodlar kullanıcının bilgisayarına gittiğinde HTML tagları olarak görünür fakat VBScript kodları kullanıcının bilgisayarına gittiğinde yazıldığı gibi görünür.

Bu farkları gördüğümüzde neden ASP kullandığımızı daha iyi anlıyoruz.

ASP 2.0 da 5 adet yapı objesi bulunurken ASP 3.0 da bu sayı 7 ye çıkarılmıştır.

ASP 2.0 da bulunan yapı objeleri :
• Response
• Request
• Session
• Application
• Server

ASP 3.0 da bulunan yapı objeleri :
• Response
• Request
• Session
• Application
• Server
• Errors Object
• ObjectContext Object

Gördüğünüz gibi ASP 3.0 ile birlikte hata kontrolleri için Errors objesi ve Transaction işlemleri için ObjectContext objesi gelmiştir.

Bu yazımızda bu objelerden Response ve Request objesini inceleyeceğiz.

RESPONSE :
Bu obje ASP’de en çok kullanılan objelerden biridir. Webserver’ın kullanıcıya ( Client ) cevap vermesi anlamına gelir.
Yani kullanıcı Webserver dan bir istekte bulunur ve Webserver da kullanıcıya Response objesi ile cevap verir.
Örneğin, kullanıcı herhangi bir ASP sayfasını çağırdığında ekrana gelen değişken değerleri veya kişinin bilgisayarına çerezlerin ( Cookie ) gönderilmesi gibi işlemler bu obje sayesinde olur.
Şimdi Response objesine ait özellikleri ve metodları inceleyelim …

Response.Write : Bu metod ASP sayfalarında çok fazla kullanılır. Bir değişkenin değerini yada herhangi bir yazıyı ekranda görüntülemek için kullanılır.
Örnek kullanımı : Response.write (“ bu bir deneme yazısıdır…”)
şeklindedir. Bu örneği kullandığınızda ekranda “ bu bir deneme yazısıdır…” yazısını görürsünüz.
Bunun dışında tek satırlık işlemler yapıyorsanız “ = “ işareti kullanabilirsiniz.Bu işlem Response.Write metodunun yaptığı işi yapar. Örnek kullanımı : <%=data(“kisiadi”)%> Şeklindedir.

Response.Redirect : Bu metod bulunduğunuz sayfadan başka bir sayfaya yada başka bir internet adresine yönlendirilmek istediğinizde size yardımcı olacaktır.Örneğin bir kişiyi sitenize kayıt ettikten sonra otomatikman o kişiyi kayıt olmuş kişiler sayfasına yönlendirmek isterseniz redirect metodunu kullanabilirsiniz.
Örnek kullanımı : Response.Redirect (“default.asp”)
şeklindedir. Bu örneği kullandığınızda bulunduğunuz sayfadan default.asp sayfasına yönlendirilirsiniz.

Response.Expires : Bu özellik sayfanın kaç saniye sonra iptal ( Expire ) olacağını belirler. Örneğin kullanıcı hiçbir işlem yapmadan 20 saniye beklerse sayfa expire olur.tabi burada 20 saniye yada diğer zaman birimlerini belirlemek size kalmış.
Örnek kullanımı : Response.Expires=50
Şeklindedir. Burada 50 rakamı sayfanın 50 saniye sonra expire edileceğini belirtmektedir.

Response.Cookies : Bu koleksiyon Zzyaretçinin bilgisayarına Cookie ( Çerez ) denilen, genelde içinde kişi ve site hakkında bilgi barındıran küçük bilgi dosyacıkları gönderir.Cookieler siteler tarafından fazlaca kullanılır ve kullanıcıyı tekrar tekrar sitede bir takım olayları gerçekleştirmekten kurtarır. Örneğin kişi bilgilerini içeren bir Cookie niz varsa ziyaretçi sizin sitenize girdiğinde
O kişiye ismi ile hitap edebilirsiniz ve bunun o kişiyi memnun edeceğinden emin olabilirsiniz.
Örnek kullanımı : Response.Cookies(“isim”)=”ismail AKTAŞ”
Şeklindedir. Bu Örneği kullandığınızda ziyaretçinin bilgisayarına isim adında ismail AKTAŞ değerini içeren bir cookie göndermiş olursunuz .

Response.IsClientConnected : Bu özellik sitenizde herhangi ziyaretçinin olup olmadığı hakkında size bilgi vermektedir.
Eğer sitenizde ziyaretçi var ise geriye değer olarak true döndürmektedir.
Örnek kullanımı : Response.IsClientConnected
Şeklindedir. Burada size döndürecek True , False değerlerinden birine göre işlemler yapabilirsiniz.

Response.Buffer : Bu özellik sayfanın tam olarak yüklenmeden gösterilmemesini sağlar. Yani bu özelliği kullandığınızda sayfanızdaki objeler,elemanlar ve diğer tüm işlemlerin oluşması tamamlanmadan sayfanız ekranda görünmez.
Örnek kullanımı : Response.Buffer=True
Şeklindedir. Burada True değerini girmezseniz yada buffer özelliğini hiç kullanmazsanız mevcut değeri olan False aktif olacaktır.

Response.Charset : Bu özellik bölgesel ayarlarda kullanılır ve sayfada kullanılan karakterlerin set edilmesi işlemini içerir.
Örnek kullanımı : Response.Charset=1254
Şeklindedir.Buradaki 1254 değeri türkçe karakterlerin yazılacağını belirtir.

Response.End : Bu metodu sayfanın neresine koyarsanız kodlar oraya kadar normal bir şekilde çalışır ve response.end satırını gördüğü anda durur. Bu metod daha çok kodlama sırasında kontrol işlemlerinde kullanılır fakat bazı sayfalarda da işlemleri sonlandırmak için kullanıldığı görülmüştür.
Örnek kullanımı : Response.End şeklindedir.

Response.ContentType : Kullanacağınız ASP sayfasının içeriğini tanımlamakta kullanılır.Örneğin Browser’ ınızda bir Excel,Word yada bir PowerPoint sayfasını ContentType özelliğini kullanarak açabilirsiniz.
Örnek kullanımı : Response.ContentType=”application/msword” yazdığınızda browser bir Word sayfası açar.
Eğer Excel sayfası açmak isterseniz ; Response.ContentType = “application/vnd.ms-excel” yazarak bu işlemi de yapabilirsiniz.

Şimdi de Request objesinin özelliklerini ve metodları görelim.

REQUEST :
Request objesi Webserver ‘ ın ziyaretçiden bilgi alması anlamına gelmektedir.

Request.QueryString : Formlarda GET metodu ile bilgi gönderilmek istediğinde bu bilgi request objesinin QueryString koleksiyonu ile alınır.Ayrıca linkler aracılığı ile bilgi gönderilmek istendiğinde de bu bilgi GET metodu ile gönderilmiş sayılıp yine QueryString koleksiyonu ile alınır.
Örnek kullanımı : Response.QueryString(“formdan gelen bilgi”) Şeklindedir.

Request.Form : Bu koleksiyon ise QueryString in yaptığı işlemlerinin bir benzerini yapmaktadır. Tek farkı formlarda GET metodu yerine POST metodu aktif olduğunda kullanılır ve linkler aracılığıyla gönderilen veriler bu koleksiyon ile alınmaz.
Örnek kullanımı : Response.Form(“formdan gelen bilgi”) Şeklindedir.

Request.ServerVariables : Bu koleksiyon server bilgilerini almak için kullanılır. Webserver’ların tuttuğu bilgilere ihtiyacımız olduğunda bu koleksiyonu kullanırız.
Örnek kullanımı : Response.Servervariables(“REMOTE_ADDR”)
Şeklindedir. Bu örneği uyguladığınızda sitenize gelen ziyaretçinin IP ( Internet Protokol ) numarasını almış olursunuz.

Request.Cookies : Bu koleksiyon ise Response objesi ile gönderilen cookieleri alma da kullanılır.
Örnek kullanımı : Request.Cookies(“isim”)=”İsmail AKTAŞ”
Şeklindedir.Bu örneği uyguladığınızda ziyaretçinin sisteminde bulunan içeriği İsmail AKTAŞ olan cookie ‘ yi okumuş olursunuz.