Php & Resources

Programlama dillerinin hepsinde ilk işlenen konulardandır değişkenler. Çünkü bir programlama dilinin temel yapısı belirler değişkenler fakat söz konusu ASP olunca durum biraz farklılaşıyor. Aslında bu kullanılan script diline de bağlı ama buna birazdan değineceğim.Değişkenler sizin bir programı yazmadan önce o programda kullanacağınız veriler için bellekten yer açmanızı sağlayan sanal veri yapılarıdır. Bir programda kullanıcıdan aldığınız bir bilgiyi eğer bir yere kaydetmek veya hafızada tutup daha sonra kullanmak istiyorsanız onu bir şekilde bilgisayarın belleğinde tutmalısınızdır. Mantık olarak düşündüğümüzde bu veriyi bir daha çağırabilmemiz için ona bir isim vermemiz gerekir. Demekki yaratacağımız sanal veri yapısına bir isim vermeliyiz. Ee peki bu verinin içeriği ne olacak, yani ben kullanıcıdan telefon numarası istersem ve kullanıcı oraya adını yazarsa bunun karakter olmaması sayı olması gerektiğini o kullanıcıya nasıl anlatacağım. Demekki bir de verinin bir tipi olmalı. Sonuç olarak bu paragraftan çıkarabileceğimiz sonuç bir değişkeni atamak için ona bir isim vermeli ve tipini belirlemeliyiz.

Daha önceden belki programcılıkla uğraşmışsınızdır, özellikle Pascal iyi bir temeldir bu konuda. Orada da veri tanımlaması mantığı neredeyse ASP’de kullanacağımızla aynıdır. Bir şey dışında, gelin bunu örnekle görelim;

Dim isim
Dim telefon
Dim tarih
Vbscript’te verileri tanımlamak için yukarıdaki gibi bir tanımlama yaparız. Dim bizim için bellekte verdiğimiz isimle bir yer açar. ılk açıldığında içi boştur, biz bu değeri program içerisinde bir değere eşitleyerek saklanan değeri değiştirebiliriz. Mesela bunun için de bir örnek verelim;

isim=”Ali”
telefon= 1234567
tarih=#01.01.2001#
Bu ifadeleri yazdıktan sonra program bellekteki değerleri değiştirecektir. şimdi geri dönüyorum Pascal konusuna. Dikkat ettiniz mi bilmiyorum ama burada hiç verinin tipinden bahsetmedik, yani ben tarih diye bir değişken tanımladım ama onun içeriğinin tarih olacağını hiçbir yerde söylemedim. ışte Vbscriptin zekice yaptığı işlem: variant yaratmak. Variant dediğimiz içeriğini gelen veriye göre kendi kendine belirleyen değişken demek. Bu paragraf sonunda da şunu öğrendik ASP’de Dim ile tanımlama yapılır ama tip otomatik olarak belirlenir.

şimdi gelelim bu işin arka planına. Bir değişkeni variant olarak tanımlamak bence çok saçma, çünkü bellekte 256 Bytelık yer açıyorsunuz. Bu ifade kısacık bir True/False yanı tek karakterlik bir doğru yanlış ifadesi olabilir veya uzun bir stirng ifade olabilir ama bu ikisi içinde bellekte aynı boyutta yer açılır. şimdi bu size çok da önemli değil gibi görünebilir. Ama yaşamış olduğum tecrübelere dayanarak, bu tanımlama yüzünden sadece 1000 kişinin online olduğu bir e-ticaret sitesinin Internet Information Server’ının 4 GB’lık belleğinin %28 dolu olduğunu gördüm. Belki bu da size küçük ve önemsiz görünüyor ama küçücük 256 Byteların toplanıp da nasıl gigabytelık yer kapladığını görmek hiçte hoş değil. 1000 kişi siteye girdiğinde sitedeki yavaşlık iyi bir intiba bırakmayacak, hatta benim aldığım mailler gibi “bu site niye bu kadar yavaş?” gibi mailler almanıza yol açabilecektir. Peki çözümü ne?

Çözüm maalesef ASP ile Vbscirpt kullanımıyla çözülemiyor. Çözüm ASP.NET yani ASP’nin yeni versiyonu ile mümkün orada istediğiniz değişkeni istediğiniz tipte tanımlayabiliyorsunuz. C# dili sayesinde artık birçok eksiklik ASP.NET’te gideriliyor. Bu konuda da yazdığım makaleler ASP.NET bölümünde.