VbScript ve Değişkenler
Asp January 23rd, 2008
Bir programda değişken çok önemlidir.
Değişkenler, değişen değeri tutarlar. Mesela değişkenin adı Aylar ise, bu değişkenin değeri “Ocak, Şubar, Mart…” diye giden aylar olacaktır. Değişkenler, türlerine göre bir ya da daha fazla değer tutabilirler. Adı üstünde, değişken, her zaman değişir.. Bu değişikliği biz de yapabiliriz, program da yapabilir.
Değişkenlerin tanımlanması “DIM” komutu ile yapılır. DIM, dimension “boyutlandır” kelimesinin kısaltılmışıdır. Tanımlayacağımız değişken adının önüne Dim yazarız. Mesela:
<%
Dim Ay, Gun, Sayi, İsim
Ay = “Ocak”
Gun = “Pazartesi”
Sayi = 3
İsim = “BUSE”
%>
Burada önce değişkenlerimizi tanımladık. Birden fazla da değişkenimiz olabilir. Bunun için değişkenlerin arasına virgül koyarak yaparız. Değişken isimlerimizde Türkçe karakter kullanmamaya özen göstermeliyiz. Değişken isimleri mutlaka harfle başlamalıdır, içinde noktalama işaretleri bulunamaz ve uzunluğu 255 karakteri geçemez. Zaten 255 karakterden uzun bir değişken de işimizi zorlaştırır diye düşünüyorum:)
Değişkenlerin isimlerini belirledikten sonra onlara bazı değerler atadık. Ay isimli değişkenimizin değeri “Ocak” oldu. Buna göre VBScript yorumlayıcısına, “VBScript yorumlayıcısı kardeş, Ay değişkeninin değeri nedir?” diye sorduğumuzda, “Bunu bilmeyecek ne var? Ocak’tır” diyecektir.
Şimdi şöyle bir değişken tanımladığımızı düşünelim, acaba ortaya nasıl bir değişken çıkar? :
<%
Dim Aylar(12), Gunler(31), İsimler(10)
%>
Bu yöntemle oluşturduğumuz kodlarla elde edilecek “kaplar,” birden fazla değer tutabilir:
<%
Dim Aylar(12), Gunler(7), İsimler(10)
Aylar(5) = “Mayıs”
Gunler(2) = “Salı”
İsimler(8) = “Hasan”
%>
Bu durumda, içinde 12 ayrı değişken tutabilecek olan Aylar değişkeninin 5 numaralı değeri “Mayıs”, 7 değer tutabilecek olan Gunler değişkeninin 2 numaralı değeri “Salı” ve 10 değer tutabilecek olan İsimler değişkeninin 8 numaralı değeri “Hasan” olacaktır. Böyle, birden fazla değer tutabilen değişkenlere Dizi Değişken veya Array denir.
Array Fonksiyonu
VBScript’ in kullanıma hazır bir çok fonksiyounu vardır, bunlardan biri olan Array ile kolayca dizi değişken oluşturabiliriz.
Örneğin, Gunler(7) dizi-değişkenini isimler ile doldurmak istiyoruz:
<%
Dim İsimler = Array (”Pazartesi”, “Salı”, “Çarşamba”, “Perşembe”, “Cuma”, “Cumartesi”, “Pazar”)
%>
Böylece hem dizi değişkeni oluşturabiliriz, hem de değerlerini atayabiliriz. Buna göre daha sonra dizi değişkenin üyelerini sıra numarası ile çağırabiliriz:
<%= Gunler(5) %>
bize “Cumartesi” değerini verir. Neden mi? Çünkü dil tasarımcıları, sayı saymaya biz dünyalılar gibi 1′ den değil de 0′ dan başlarlar. Dolayısıyla Gunler dizi değişkeni Gunler(0)’ dan başlayacaktır.
<html>
<%
Dim Degisken(2), Toplam
Degisken(1) = “BUSE”
Degisken(2) = “NUR”
Toplam = Degisken(1) + Degisken(2)
%>
<%= Toplam %>
</html>
Bu sayfayı çalıştırdığımızda sayfaya BUSENUR yazıldı değil mi? (Arada boşluk olmayışına aldırmayın. Daha sonra göreceğiz.) Şimdi Değişken(1)’ in değeri olarak “BUSE” yerine tırnak içinde 3, NUR değeri yerine yine tırnak içinde 10 yazın. Şimdi sayfayı tekrar açalım. Sonuç? 310 değil mi? Şimdi tırnakları kaldırın 3 ve 10 ‘ un çevresinden. Sonuç? Doğru sonuç aldığınızdan eminim. Sayıların çevresinden tırnak işaretlerini kaldırınca VBScript bunların sayı olduğunu anladı ve işlemi ona göre yaptı.
SABITLER (CONST)
VBScript’ de bir kere tanımladığımızda bir daha değişmesini istemediğimiz unusurlar olabilir. Bunlara değişken diyemeyiz. Öyle değil mi? O zaman onlara Sabit Değerler diyelim. Sabit değer, bütün site boyunca yani uygulama boyunca değişmeden kalır. Bu değerleri Const (constant, sabit kelimesinden türetilme) komuyutla yaparız:
Const Siteadi = “ASPnedir?com”
Const Slogan = “En iyi kaynak”
VBScript’in kullandığı tek tür değişkene variant denir. Variant, karakter dizini (String) de olabilir, sayı (number) ‘ da. Fakat bir Variant’ın içindeki değer, veri olarak nitelendiğinde şu türlerden birine girer:
Boolean: Değişkenin değeri ya True (doğru) ya da False (Yanlış) olur. True’ nun değeri -1, False’ un değeri ise 0′ dır.
Byte: 0 ile 255 arasında bir sayısal değeri olabilir.
Double: Yüzen noktalı değer denilen veri türüdür. Pozitif sayılar için 4.9E-324 ile 1.8E308 arasında, negatif sayılarda -4.9E-324 ile 1.8E308 arasında bir değer alabilir.
Date/Time: Önceden belirlenmiş biçimlerde tarih ve zaman bilgisi içerir.
Empty: Tanımlanmış ancak henüz değer atanmamış (boş) değişken türüdür.
Error: Programın hata mesajlarını ve hata değerlerini tutar.
Integer: Noktalık bölüm içermeyen tamsayı verilerdir, değeri
-32.768 ile +32.767 arasında olabilir.
Long: Noktalık bölüm içermeyen tamsayı verilerdir; değeri -2.147.483.648 ile 2.147.483.648 arasında olabilir.
Null: İçinde bulunmamak üzere tanımlanmış değişkenlerdir.
Object: Windows OLE nesnelerini tutmak üzere tanımlanmış değişkenlerdir.
Single: Yüzen noktalı değer denilen veri türüdür. Pozitif sayılar için 1.4E.45 ile 3.4E38 arasında, negatif sayılarda -1.4E-45 ile -3.4E38 arasında bir değer alabilir.
String: Alfanumerik veri tutan değişkenlerin değeridir.
Son Yorumlamalar